Septorioza liści marihuany. Czym jest żółta plamistość liści w uprawie konopi?

Czerwce | Gąsienice | Komary grzybowe (ziemiórki) | Koniki polne i świerszcze | Mączliki (białe muszki) | Mrówki | Mszyce | Miniarki (owady minujące) | Pleśń | Ptaki | Roztocze (przędziorki) | Skoczne pluskwiaki | Ślimaki | Tarczówki (śmierdzące robaki) | Wełnowce | Wciornastki | Werticilioza (choroba więdnących liści) | Wirus mozaiki tytoniu | Zwierzęta

Septorioza konopi to choroba roślin spowodowana przez grzyby. Jej rozwój sprzyja ciepłe, wilgotne środowisko. Pierwszym sygnałem infekcji są żółtawe plamy na liściach, które w przypadku braku leczenia prowadzą do ich obumierania.

Na początku plamy pojawiają się głównie na spodniej stronie liści, co może sprawiać, że mniej doświadczeni hodowcy ich nie zauważają. Z upływem czasu zmiany te rozprzestrzeniają się, obejmując także wierzchnią część liścia.

Co wywołuje septoriozę liści?

Chorobę wywołuje grzyb Septoria cannabis, odkryty w Nowym Jorku już w XIX wieku. Interesujące jest to, że jego występowanie na świecie stało się częstsze wraz z rozwojem ruchów legalizacyjnych.

Z około tysiąca gatunków grzybów z rodzaju Septoria, większość występuje globalnie. W Polsce stwierdzono około 200 gatunków, w tym omawiany. Grzyby te są mikroskopijne, dlatego infekcji nie widać gołym okiem – rośliny nie pleśnieją. Rozwijają się między komórkami rośliny lub wewnątrz nich. Objawy wszystkich gatunków są podobne – plamistość liści, a główne różnice dotyczą preferowanych gatunków roślin. W Polsce większość odmian Septoria jest rzadka – do powszechnie spotykanych należy jedynie pięć gatunków.

Na czym polega septorioza liści?

Grzyby uszkadzają komórki roślin, co prowadzi do chlorozy – zaburzenia w produkcji chlorofilu. Niedobór tego barwnika sprawia, że liście żółkną i tracą typową zieloną barwę. Zmniejszona ilość chlorofilu ogranicza fotosyntezę, co w konsekwencji może doprowadzić do śmierci rośliny. Wcześniej objawia się to spowolnionym wzrostem, wysychaniem liści i ich ostatecznym opadaniem. Infekcja rzadko obejmuje kwiaty, jednak zahamowanie rozwoju roślin negatywnie wpływa na liczbę i jakość pąków.

Grzyb zimuje na martwych resztkach roślin, w ogrodowych roślinach ozdobnych i chwastach, co umożliwia jego ponowne atakowanie. Może także przenosić się przez narzędzia ogrodnicze.

Chloroza może być wywołana także niedoborami składników pokarmowych, dlatego żółta plamistość liści często mylona jest z niedostatecznym nawożeniem lub nawadnianiem. Przeczytaj również nasz artykuł o tym, co oznaczają żółte liście marihuany i jak skutecznie przywrócić roślinom zdrowy wygląd.

Oznaki i przebieg choroby

Septorioza najczęściej rozwija się w warunkach wysokiej wilgotności, zazwyczaj w połowie okresu wegetacyjnego roślin.

Początkowo na spodniej stronie liści pojawiają się żółte plamki, które wraz z postępem choroby obejmują coraz większe powierzchnie i mogą występować po obu stronach liścia. W obrębie plam tworzą się owocniki grzyba. Zmiany te zwykle zaczynają się od starszych liści znajdujących się w dolnych partiach rośliny, a następnie stopniowo rozprzestrzeniają na wyższe partie. Niekiedy infekcja obejmuje również łodygi. Po zażółknięciu, zajęte fragmenty rośliny brązowieją, aż do całkowitego uschnięcia.

Pąki rzadko są atakowane przez septoriozę; te, które zdążyły się wytworzyć przed wystąpieniem choroby, pozostają zdatne do zbioru i konsumpcji. Jednak z uwagi na ograniczoną fotosyntezę i problemy z transportem składników mineralnych, plony będą niższe w porównaniu z roślinami zdrowymi.

Jak wygląda żółta plamistość liści?

Jak zapobiegać septoriozie?

Najlepszą metodą jest zawsze zapobieganie. Ponieważ grzyby te rozwijają się w ciepłym i wilgotnym środowisku, warto zadbać, aby w hodowli nie panowały takie warunki. Kluczowy jest prawidłowy przepływ powietrza i kontrola jego parametrów – cyrkulacja powietrza wspomaga nie tylko profilaktykę septoriozy, ale również zdrowy wzrost roślin i ochronę przed innymi szkodnikami.

Ograniczenie wilgoci jest szczególnie istotne. Należy unikać moczenia nadziemnych części roślin i odpowiednio rozmieścić rośliny, tak aby ich liście się nie stykały. Warto także dezynfekować narzędzia ogrodnicze, ponieważ grzyby mogą przetrwać na ich powierzchni po kontakcie z zakażonymi roślinami. W uprawach outdoor ważne jest również regularne usuwanie chwastów, które mogą stanowić rezerwuar grzybów.

Jak leczyć septoriozę?

Jeżeli mimo działań profilaktycznych dojdzie do zakażenia grzybami Septoria, należy podjąć odpowiednie kroki.

• Częsta kontrola roślin – wczesne wykrycie choroby umożliwia zatrzymanie jej rozwoju bez użycia chemicznych środków.
• Usunięcie zajętych liści – w początkowej fazie choroby wystarczy usunąć żółte liście z dolnych partii roślin, co może zatrzymać infekcję. Regularne obserwacje są tu kluczowe.
• Olejek neem – jeśli usunięcie liści nie wystarczy, warto zastosować ekologiczne środki grzybobójcze, takie jak olejek z nasion miodły indyjskiej. Zawarta w nim azadyrachtyna odpowiada za działanie środka. Preparaty na bazie olejku neem od dawna są stosowane w walce ze szkodnikami, są legalne i dopuszczone do obrotu w Polsce. Dodatkowo przeciwdziałają wielu innym owadom, co czyni je przydatnymi także profilaktycznie. Minusem jest wyrazisty smak, który może wpłynąć na aromat kwiatów, ale przy ostrożnym stosowaniu problem ten jest minimalny.
• Preparaty miedziane – fungicydy zawierające związki miedzi skutecznie zwalczają septoriozę i choroby bakteryjne. Charakteryzują się niską toksycznością i mogą być stosowane w produkcji ekologicznej, co czyni je dobrą alternatywą przy współistniejących infekcjach.